فيناسترايد (Finasteride) تنها داروي قابل تجويز براي ريزش موي مردانه مي باشد و تنها درمان اختصاصي است كه توسط سازمان غذا و داروي امريكا (F.D.A) جهت تجويز پزشكان مورد تأييد قرار گرفته است .
طي تحقيقات در طول ساليان متمادي و استفاده روي انسان نشان داده شده است كه فيناسترايد اثري دراز مدت همراه با ايمني در درمان ريزش مو با الگوي مردانه در تمامي سنين و تمامي نژادها دارد . فيناسترايد به تنهايي و گاهي نيز همراه با داروي ديگري به نام «ماينوكسيديل» به منظور تكميل عمل پيوند موي طبيعي تجويز مي گردد .
فيناسترايد معمولاً براي درمان ريزش مو در خانم ها پيشنهاد نمي گردد .
بهترين اثر فيناسترايد در كند كردن ريزش مو و تحريك رشد موي جديد در افرادي است كه ريزش موي آنها به تازگي شروع شده و در حد متوسط مي باشد . افرادي كه ميزان وسيعي از موهاي خويش را از دست داده اند نمي توانند رشد موي زيادي با اين دارو داشته باشند . چنين اشخاصي بهتر است از پيوند موي طبيعي و يا ديگر روشهاي ترميم مو استفاده نمايند .
فيناسترايد بهترين اثر را در تحريك رشد مو در ناحيه فرق سر (Vertex) دارد و در رويش مو در قسمت جلوي سر كمتر مؤثر است . در واقع در نواحي از سر ريزش مو را به عنوان «خط موي عقب رفته» مي ناميم اين دارو چندان اثري ندارد .
پزشكان متخصص پيوند موي طبيعي ممكن است فيناسترايد را براي جلوگيري از ريزش بيشتر مو و پيوند مو را براي ايجاد پوشش در خط جلوي سر مورد استفاده قرار دهند .
فيناسترايد چگونه عمل مي كند ؟
اين دارو در سطح مولكولي عمل كرده و باعث تحريك رشد موي تازه مي شود . فيناسترايد دارويي است كه به صورت انتخابي فعاليت آنزيمي را كه باعث تبديل هورمون جنسي مردانه (تستوسترون)به فرم فعال آن در فوليكول
مو مي شود مهار مي كند .
تستوسترون اثرات زيادي در بدن دارد از جمله اثر بر روي پوست ، فوليكول مو ، غده پروستات ، غدد سباسه و ايجاد كننده چربي پوست كه همگي تحت تأثير اين هورمون مي باشند .
تستوسترون قويترين هورمون مردانه در بدن مي باشد كه تأثير آن روي فوليكول مو ، پوست و بافت پروستات به صورت غيرمستقيم مي باشد . اين بافتها به فرم خاصي از تستوسترون به نام DHT حساس مي باشند . تستو سترون توسط آنزيمي به نام 5 آلفا ردوكتاز (5α reductase) تبديل به DHT مي گردد . فيناسترايد عمل اين آنزيم را مهار كرده و بنابراين از تبديل تستوسترون به DHT ممانعت مي كند .
نتيجه تحقيقات زيادي نشان داده است كه 5 آلفا ردوكتاز بر دو نوع است : تيپ I و II .
فيناسترايد سبب مهارت تيپ II اين آنزيم مي شود . تيپ I بيشتر در نمود چربي و تيپ II بيشتر در فوليكول مو و بافت پروستات وجود دارد . تحقيقات نشان مي دهد مرداني كه سطح آنزيم تيپ IIآنها طبيعي يا بالا است ميزان DHT طبيعي يا بالا داشته و بيشتر به ريزش موي مردانه و بزرگي خوش خيم پروستات دچار مي شوند . بنابراين مهار تيپ II آنزيم سطح DHT را پايين آورده و احتمال ريزش موي مردانه و نيز بزرگي خوش خيم پروستات را كاهش مي دهد .
فيناسترايد براي اولين بار طي دهه گذشته به منظور كاهش سطح DHT در غده پروستات در جهت درمان بزرگي خوش خيم پروستات مورد استفاده قرار گرفت كه تحت نان تجاري پروسكار (Proscar) به ميزان 5 ميلي گرم در روز تجويز گرديد . پس از آن تحقيقات وسيعي به منظور استفاده از اين دارو براي درمان ريزش موي مردانه آغاز گرديد كه نشان داد استفاده از آن به ميزان يك ميلي گرم در روز در درمان ريزش مو در بعضي از مردان مؤثر و كافي مي باشد .
استفاده از فيناسترايد براي درمان ريزش مو بايد فقط به وسيله پزشك و پس از معاينه وضعيت بيمار تجويز گردد.
استفاده از فيناسترايد در درمان ريزش مو در خانمها هنوز به اثبات نرسيده است . اين دارو خصوصاً در زناني كه در سن حاملگي بوده و يا حامله هستند مورد استفاده قرار نمي گيرد زيرا در تعين جنسيت جنين دخالت نموده و باعث ايجاد ناهنجاري در ارگان شناسي جنين مي گردد .
